Czerwony szczep winorośli – najpopularniejsze odmiany świata

W skrócie

Światowe winiarstwo czerwieni opiera się na kilkunastu odmianach, które zajmują większość winnic. Na szczycie są Cabernet Sauvignon, Merlot, Tempranillo, Syrah, Pinot Noir, Sangiovese i Nebbiolo. Portugalia idzie własną drogą: ponad 250 autochtonicznych (tylko tam spotykanych) szczepów czeka na odkrywców.

Dlaczego warto znać najpopularniejsze czerwone szczepy?

Za kolor, taninę i owocowy smak w kieliszku odpowiada konkretny szczep, czyli odmiana winorośli. Z ponad 10 tysięcy znanych odmian zaledwie kilkanaście zdobyło globalną popularność. Reszta tworzy lokalne bogactwo – najlepszym tego przykładem jest Portugalia z ponad 250 autochtonicznymi odmianami. Znając kilka najważniejszych szczepów, łatwiej odnajdziesz się w karcie win i na sklepowej półce.

Cabernet Sauvignon – król czerwieni

Cabernet Sauvignon to najczęściej sadzona czerwona odmiana globu (ok. 341 tysięcy hektarów). Odpowiada za najsłynniejsze wina Bordeaux (lewą część kupażu, czyli mieszanki szczepów, razem z Merlot i Cabernet Franc) oraz za legendarne kalifornijskie wina z doliny Napa. Charakter: wyraźna tanina (ściągające, „wysuszające” wrażenie w ustach), ciemne owoce (czarna porzeczka, jeżyna), nuty cedru, tytoniu i zielonej papryki – efekt beczki i dojrzałego owocu. Gdzie rośnie i do czego podać: Francja (Médoc, Graves), USA (Napa Valley), Chile, Australia, RPA. Klasyczny partner to czerwone mięso: stek, jagnięcina, dziczyzna. Dania z grilla też dobrze się z nim dogadają.

Merlot – aksamitny sąsiad

Merlot to druga najczęściej uprawiana czerwona odmiana na świecie. W Bordeaux towarzyszy Cabernet Sauvignon jako łagodniejsza strona kupażu, ale sam też tworzy wspaniałe, miękkie wina (Pomerol, Saint-Émilion). Charakter: mniejsza tanina niż Cabernet, więcej słodyczy owocowej (śliwka, czereśnia, dżem), aksamitne, otulające. Łatwiej je pić młodym, ale najlepsze egzemplarze potrafią dojrzewać dekadami. Gdzie rośnie i do czego podać: Francja, Włochy, USA, Chile, Australia. Świetnie pasuje do makaronów w sosie pomidorowym, pieczonej wieprzowiny, drobiu i umiarkowanie pikantnej pizzy.

Tempranillo – hiszpańska dusza

W Hiszpanii Tempranillo jest odmianą numer jeden. Znajdziesz je w Rioja i Ribera del Duero – to z niego powstają wina pełne, beczkowe, z nutą wanilii, skóry i dojrzałych owoców. Charakter: średnia do wysokiej taniny, owocowa głębia (wiśnia, śliwka, figa), nuty drewna, wanilii, skóry i tytoniu. Im dłużej dojrzewa w beczce, tym więcej tych „tradycyjnych” aromatów. Ciekawostka: w Portugalii ta sama odmiana nosi nazwę Tinta Roriz i jest jednym z filarów regionu Douro oraz ważnym składnikiem wielu kupaży Porto. Gdzie rośnie i do czego podać: Hiszpania, Portugalia, Argentyna. Najlepiej smakuje z pieczoną jagnięciną, dojrzałymi serami i gulaszem z dziczyzny.

Syrah (Shiraz) – z dwóch stron świata

Syrah to klasyk z doliny Rodanu we Francji – elegancki, pieprzny, pełen fioletowych owoców. W Australii ten sam szczep (jako Shiraz) daje wina bardziej owocowe, z nutą czekolady i dymu. Charakter: głęboki kolor, wysoka tanina, smak ciemnych owoców (jeżyna, czarna porzeczka), nuta pieprzu i dymu – u wersji australijskiej dochodzi czekolada i lukrecja. Gdzie rośnie i do czego podać: Francja (Hermitage, Côte-Rôtie), Australia (Barossa Valley), RPA, USA, Argentyna. Pasuje do pieczonej kaczki, dziczyzny, steka z grilla i dojrzałych serów pleśniowych.

Pinot Noir – wymagający elegant

Pinot Noir to odmiana, którą winiarze albo kochają, albo się jej boją. Jest wyjątkowo wymagająca (potrzebuje chłodnego klimatu i łagodnej ręki), ale kiedy wszystko się zgadza – daje wina o niepowtarzalnej elegancji. Charakter: lekkie do średniego ciało, delikatna tanina, subtelny owoc (wiśnia, malina, truskawka), często nuty leśne – mech, mokra ziemia, grzyby. To wino, które smakuje „pijalnie” samo w sobie. Gdzie rośnie i do czego podać: Francja (Burgundia – ojczyzna odmiany), USA (Oregon, Kalifornia), Nowa Zelandia, Niemcy (jako Spätburgunder). Podawaj do pieczonego łososia, pieczarek, kaczki, indyka i delikatnych serów.

Sangiovese – serce Toskanii

Sangiovese to król środkowych Włoch, szczególnie Toskanii. To z niego powstają Chianti, Brunello di Montalcino i Vino Nobile di Montepulciano. Wino o wyraźnej kwasowości, idealne do kuchni pełnej pomidorów i oliwy. Charakter: wysoka kwasowość (to, co daje winu świeżość i „szczypie” w język), średnia tanina, smak wiśni, pomidora, ziół (oregano, tymianek), często nuty skóry i tytoniu. Gdzie rośnie i do czego podać: Włochy (Toskania, Umbria), Argentyna, USA. Klasyczny partner pasty z sosem pomidorowym, pizzy, pieczonej wieprzowiny i dojrzałych serów pecorino.

Nebbiolo – ukryty klejnot Piemontu

Nebbiolo to odmiana znana nielicznym, ale ci, którzy ją znają, rzadko o niej zapominają. Pochodzi z Piemontu i daje jedne z najtrwalszych i najbardziej eleganckich win świata – słynne Barolo i Barbaresco. Charakter: blady kolor (mimo że wino jest potężne!), bardzo wysoka tanina, smak wiśni maraschino, róż, tytoniu, trufli i skóry. Młode Nebbiolo bywa nieprzystępne – czas w butelce czyni cuda. Gdzie rośnie i do czego podać: głównie Piemont we Włoszech. Podawaj do risotto z truflami, pieczonej wołowiny, dojrzałych serów i dziczyzny.

A co z Portugalią?

Wszystkie wymienione odmiany to „winne gwiazdy” Starego i Nowego Świata. Portugalia idzie własną drogą – ponad 250 autochtonicznych odmian sprawia, że tamtejsze wina smakują jak nic, co do tej pory próbowałeś. Jeśli chcesz zacząć przygodę z portugalską czerwienią, szukaj: Touriga Nacional – flagowy szczep, pełen ciemnych owoców i fiołków, król win z Douro. Touriga Franca – łagodniejsza, często w kupażach z Touriga Nacional i w Porto. Tinta Roriz – lokalna „siostra” Tempranillo, doskonała w winach z Douro i Porto. Baga – król Bairrady, mocna tanina, świetna do dłuższego leżakowania. Trincadeira – aromatyczna, o nutach ziół i przypraw, ważny składnik win z Alentejo.

Jak podawać czerwone wina?

Temperatura – lekkie czerwienie (Pinot Noir) podawaj lekko schłodzone (13-15°C), pełne i taniczne (Cabernet, Syrah, Nebbiolo) w 16-18°C. Kieliszek – większy, „brzuchaty” pozwala winu „oddychać”, a zwężająca się góra kieruje aromat do nosa. Dekantacja – młode, taniczne wina warto zdekantować na 30-60 minut przed podaniem. To łagodzi taninę i „otwiera” aromaty.

Podsumowanie

Większość win, które spotkasz na półce, opiera się na kilku kluczowych odmianach: Cabernet Sauvignon, Merlot, Tempranillo, Syrah, Pinot Noir, Sangiovese czy Nebbiolo. Poznanie ich charakteru to najlepsza inwestycja, jaką możesz zrobić jako miłośnik wina. A jeśli kiedykolwiek poczujesz, że chcesz spróbować czegoś innego – zajrzyj do Portugalii. Ponad 250 rodzimych szczepów czeka na odkrycie. Pij odpowiedzialnie. Treści przeznaczone dla osób pełnoletnich.